Merkez DurakÜretenlerin buluştuğu durak
"> Müzik

Ai müzik sanatta dejenerasyon mu?

Duygu İnceliyor 2... Ai müzik korkusu neden kaynaklanıyor bunu araştırdım

Ai ben

Sanattaki dejenerasyonu teknolojik gelişmelerin doğal bir sonucu olarak görmek bana pek doğru gelmiyor. Asıl mesele, tüketim kültürünün neyi görünür, neyi popüler ve neyi değerli kıldığıyla ilgili.
Magazinel olanın dinlenmesi, sansasyonel olanın akılda kalması, müziğin zaman zaman anlattığından çok yarattığı etkiyle tüketilmesi bugünün müzik kültürünün önemli parçaları. Canlı müziğin gündelik hayatta daha az yer bulması ve insanların bu deneyime ulaşmasının zorlaşması da dönüşümün başka bir boyutu.
Ancak bütün bunları çağın bir gereği olarak da okuyorum. Teknoloji değişirken sanatın üretim biçimlerinin aynı kalmasını bekleyemeyiz. Eğer sanatı harcanan emekle veya kullanılan aracın niteliğiyle sınırlandıracaksak bugün taş plakta, hatta orta oyununda kalmış olmamız gerekirdi. Ama biz bugün teknolojiden yararlanılarak üretilmiş ve bize teknoloji aracılığıyla ulaştırılmış müziği, gürültü temizleyici kulaklıklarımızdan dinliyoruz. Hani bir edit yaparsın, sonra başka biri tekrar editler, sonra biri bir video daha ekler, biri müziğini değiştirir hiçbiri tutmaz ama altına buna wow diyen bir insan görüntüsü koyulur ve video patlar. Acaba bize dejenerasyon olarak aktarılan bu mu? Ai de yapılanın patlama ihtimali mi? Ama sende edit olarak bunu denedin. Sende ilk üreten taşı taşa vurup çalgı yapan borulara üfleyen makam oluşturan değilsin ki bir başkasının birikimine kendi katkını yaptın. Evet sen bir katkı yaptın editi değiştirdin ama o wow diyip sadece görüntünün altında duran adamın katkı yapmadığını söyleyemezsin. Kaldı ki, bu ai müzikle yapılan değildir. Ben özellikle herkesin anlayabileceği uç bir örnek verdim. Ve evet videodan gelir elde edilirse editçilere değil wow yapan adama gidiyor örneğimizde. Çünkü sen bunu dolaşıma soktun. Koruma kilidini açtın müzikle üretimde bilen bilir kilitlemiş olmak diye bir şey var bu senin müziğini kullanılamaz hale getirir ama bunu yapabilmek için enstrümanla müzik üretiyor olmak gerekir. Bu ai müziği dejenerasyon olarak görenler kesinlikle enstrümancılar değildir. En azından benim gördüğüm bu. Kataloglarını kullanan insanlara karşı yaşadıkları dönemde hiçbir şey yapmamış telif atmamış sanatçıların hakları, onların kataloglarından katalog oluşturanlar tarafından korunmaya çalışılıyor gibi oluyor bu ai müzik karşıtlığı. Umarım anlatabilmişimdir. Gerçek duayenleri bilenler anlamıştır bence :)

Neyse, sanatta birikime, dönüşüme ve değişime inanıyorum. Sanatın gelişimini geçmişin araçlarına sadık kalarak koruyamayız. Yapay zekâ da bu anlamda yeni bir enstrümandan ibaret. Onunla üretilen her şeyin nitelikli olduğunu söylemek ne kadar yanlışsa, onunla üretilenleri sanatın dışında bırakmak da o kadar tartışmalıdır.
Ancak bütün bunları konuşurken gözden kaçırdığımız daha büyük bir sorun var:
Uzun zamandır aşırı synth kullanımıyla gerçek ses hissini neredeyse ortadan kaldıran, dinleyicinin zihninde sürekli çınlayan ve tekrarıyla hipnotik bir etki yaratan şarkılar viral oluyor. Bazen saatlerce dinlenen bu şarkıların ne anlattığı, vokalin gerçekte ne söylediği, hatta sözlerin ne ifade ettiği bile bazen belirsizleşebiliyor. Vokal efektleri ve ses manipülasyonları yüzünden sözlerin yanlış anlaşıldığı, alt metnin ve anlatının neredeyse tamamen kaybolduğu, dillerin bozulduğu, vokalin yeteneğinin aslında olmayan bir yere çıkarıldığı, gerçeğinden saptırılmış ve alenen değiştirilmiş üretimler milyonlara ulaşabiliyor.
Üstelik bu, yapay zekânın müzik üretimine dâhil olmasından çok önce de böyleydi.
Öyleyse gerçekten neyi savunuyoruz? Müziğin özünü mü, alıştığımız üretim biçimlerini mi? Bir makinenin müzik yapabilmesini sanatın yozlaşması olarak görürken, insan eliyle üretilmiş ama anlatacak hiçbir şeyi olmayan bir şarkının, reverbsüz ya da autotunesuz mikrofondan sesi bambaşka duyulan yorumcuların milyonlarca kez dinlenmesini neden sorgulamıyoruz? Bence "emek" maskesi altına saklanarak markayı korumayı önemsiyoruz sadece. Yoksa bir sanatçı yalıda yaşarken başka bir sanatçı yıllarca sokakta kalıyorsa ve bu rahatsız olunan değilse burada tamamen bir kenara itme markaya zarar vermeme düşüncesi var. Ya da kulislerde gezebilmiş olmayı ve kulis deneyimini sanatçı olabilmek için bir kriter olarak sunanlar, duayen olarak gördükleri sanatçının, arkadaşının evinde arkadaşının 2 yaşındaki bebeği için bu bebek melodik ağlıyor şarkıcı olur bundan demesini ardından o bebeği 11 12 yaşına geldiğini söyleyip henüz çocuk sesiyle yani değişecek bir sese sahip olduğunu bilerek konserine çıkarmasından ve o bebeğin yaklaşık 20 senedir kendisine sahne bulabilen bir markaya sahip olduğunu eleştirmiyorlar?

Peki, niye ai müzik bu kadar tepki alıp rakip görülür ki koskoca markalar için. Burada da kemik kitle faktörü giriyor. Çünkü bu ai müzik yapanlar, ya harcadığı emek ve paranın karşılığını alamamış müzisyenler ya da zaten sevdikleri yorumcu, üretici kısacası sanatçıların konserlerinde gezmiş, saatlerce şarkı dinlemeye vakit ayırabilmiş, içinde söylenemeyen cümlelerini biriktirmiş, zaten müziği ai çıkmadan önce dinleme yaparak ve bu dinlemelerde aşırıya kaçarak bir rahatlama yolu olarak seçmiş kişiler. Yani müzik markalarının en değerli hipnotize edilebilir kitlelerini oluşturanlar ai müzik çevresiydi.

Şimdi yıllarca dinlediğimiz, onun sözlerinde anlam aradığımız, sanatçı olarak gördüğümüz ve tanımadan sevdiğimiz o markalar ai müziği "konserime gelin ai müzik değilim :)" diyerek ötekileştirip reklam kampanyası yapmaktan gocunmuyorlar. Zaten full doluyor konserleri bu markalaşmış ismin her ay sahne alıp sahnesini doldurduğu şehirleri bulunmakta. Gözümüz asla yok ama kapıda da kuyruk olsun egom daha çok tatmin olsun diye de binlerce insanın kalbini kıracak kadar duygusuzlaşmamak, insaniyeti kaybetmemek gerekiyor bence. Birileri bu yaklaşımı alkışlayabilir ama ben sanatçı olarak gördüğüm bu insanı dinlediğim vakitlerin boşa gittiğini düşünüyorum. Geçmişte kendimi bulduğumu sandığım sözleri olan şarkılarının sadece ticari amaçlarla üretildiğini anlıyorum.
Kendi araştırmalarımla kendi incelememi yaptığım bu yazımda düşüncelerim tamamen özneldir. Kimseyi kırmak üzmek ya da korumak birilerine birileri yerine karşılık vermek amacında değilim.
Daha inceleyeceğim...

Md ailesiyle kalın 💗💗💗💗💗

Yorumlar 0

İlk yorumu sen yaz.